Page 176 - kpi23307

ควิามืหมืายของการเมืืองภาคพื่ลเมืือง

เสกสรรค์ ประเสริฐกุล้ นิย์าม การเมืองภาคประชาชนว่าคือ การเคล้ื�อนไหว

อย์่างมีจำิติสำานึกทางการเมืองของกลุ้่มประชาชน เพื�อล้ดีฐานะการครอบังำา รวมทั�งเพื�อ
โอนอำานาจำบัางส่วน มาให้ประชาชนใช้ดีูแล้ชีวิติตินเองโดีย์ติรง เป็นปฏิิกิริย์าติอบัโติ้

การใช้อำานาจำรัฐ เพื�อถ่วงดีุล้อำานาจำ การครอบังำาของระบับัติล้าดีเสรีในภาคประชาชน
แล้ะเป็นกระบัวนการใช้อำานาจำทางติรงของประชาชนที�มากไปกว่าการเล้ือกติั�ง

เพื�อเข้าไปสู่กระบัวนการทางนโย์บัาย์ทุกขั�นติอน โดีย์มีจำุดีหมาย์สำาคัญ คือ การล้ดีระดีับั
การปกครองโดีย์รัฐ จำำากัดีขอบัเขติอำานาจำรัฐ ให้สังคมดีูแล้ตินเอง ถ่วงดีุล้อำานาจำรัฐดี้วย์

ประชาสังคมโดีย์ไม่มุ่งย์ึดีอำานาจำรัฐ (ประภาส ปิ�นติบัแติ่ง, ม.ป.ป.)

ศิรัณย์ุ หมั�นทรัพย์์ ไดี้ให้ความหมาย์คำาว่า “การเมืองภาคประชาชน” (People’s

politics) ว่าเป็นขบัวนการเคล้ื�อนไหวทางสังคมรูปแบับัใหม่ (New Social Movement)
ที�มุ่งเคล้ื�อนไหวสร้างจำิติสำานึกในประเดี็นผู้ล้ประโย์ชน์ร่วมของมนุษ์ย์ชาติิ ไดี้แก่

สภาพแวดีล้้อมโล้ก สภาพ ทุนโล้ก เป็นติ้น ซึ�งไม่ว่าจำะเป็นการเมืองภาคพล้เมืองใน
รูปแบับัใดี การเคล้ื�อนไหวภาคประชาสังคม (civil society movement) หรือภาคพล้เมือง

ดีังกล้่าวมีองค์ประกอบัสำาคัญคือ พล้เมืองที�กระติือรือร้น (Active citizen) มุ่งปกป้อง
คุ้มครองสิทธิิ์ิแล้ะมุ่งประโย์ชน์สาธิิ์ารณะ (common good) เป็นพล้ังสำาคัญ

นาย์แพทย์์ประเวศิ วะสี ไดี้ให้ความหมาย์คำาว่า “การเมืองภาคประชาชนหรือ
การเมืองภาคพล้เมือง” ไว้ว่า พล้เมืองมีส่วนร่วมในการกำาาหนดีนโย์บัาย์สาธิิ์ารณะ

การวางแผู้นแล้ะขับัเคล้ื�อน การพัฒนาแล้ะการติรวจำสอบัการใช้อำานาจำรัฐทุกระดีับั
(ศิรัณย์ุ หมั�นทรัพย์์, 2550)

สมเกีย์รติิ พงษ์์ไพบัูล้ย์์ อธิิ์ิบัาย์ว่า “การเมืองภาคประชาชน” หมาย์ความถึง
การเมืองที�ภาคประชาชนส่วนติ่าง ๆ มีส่วนร่วมในทุกระดีับัทั�งในระดีับัท้องถิ�น

ระดีับัชาติิแล้ะระดีับันานาชาติิ เป็นการเมืองที�ประชาชนนอกสภาฯ มีบัทบัาทแล้ะ
เข้าใจำถึงอำานาจำโดีย์ติรงในการจำัดีสรรทรัพย์ากรสาธิิ์ารณะติ่าง ๆ แล้ะการเข้าถึงอำานาจำ

160

26/1/2566 11:10:22
Inside_ _ .indd 160
Inside_ _ .indd 160 26/1/2566 11:10:22